Gedetailleerde managementreactie op onderzoeks- en adviesrapport Berenschot en over het vervolg zoals besproken met de adviesraad

Om te zorgen dat de NBd zijn wettelijke verantwoordelijkheid op het gebied van bewegwijzering volledig kan nakomen, heeft Rijkswaterstaat, de gemandateerd eigenaar, van de Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBd) Bureau Berenschot in de zomer van 2025 gevraagd te onderzoeken waarom niet alle wegbeheerders de wettelijke diensten van de NBd afnemen, en hoe de NBd de afname van wettelijke diensten kan verbeteren.
 
De beantwoording van deze vragen is vastgelegd in 

1. een onderzoeksrapport waarin wordt ingegaan op wat de afname van de wettelijke diensten beïnvloedt, en in
2. een adviesrapport over hoe de NBd de afname onder wegbeheerders kan vergroten.

Dit is de managementreactie waarin te lezen is hoe de NBd het vervolg ziet op deze adviezen en hoe deze zich verhouden tot de door de NBd al eerder in gang gezette activiteiten om de afname van wettelijke diensten te verbeteren.
 
Algemene reactie

De NBd herkent de meeste adviezen die in de rapporten zijn geschetst en geeft hieronder aan hoe hier een vervolg aan wordt gegeven. Ook is beschreven waar de NBd denkt meer of andere acties nodig te hebben om haar wettelijke verantwoordelijkheid te kunnen nakomen.
 
Kort samengevat legt de NBd bij de opvolging van de adviezen de prioriteit bij:

1. het verder verbeteren van haar dienstverlening in de betrouwbaarheid van de planning en bij het verkorten van de doorlooptijden, waarbij de NBd ook onderzoekt óf en hoe de markt hier structureel een rol bij kan krijgen,
2. het bij alliantiepartners onder de aandacht brengen van een eenduidige interpretatie van de Wegenverkeerswet (en memorie van toelichting) en het (laten) aanpassen van de wettekst in de Wegenverkeerswet (op grond waarvan de NBd haar wettelijke verantwoordelijkheid t.a.v. bewegwijzering heeft),
3. het uitbouwen van relatiemanagement en de daarbij behorende communicatie
4. een verdere verkenning van een op de middel(lange) termijn mogelijke intensivering van de samenwerking met het Nationaal Dataportaal Wegverkeer,
5. Stuurgroep en Adviesraad stellen zich actief op om de NBd te ondersteunen in de uitvoering van haar opdracht.  

Thema’s
Berenschot heeft haar advies opgebouwd langs vier thema’s zoals rechts is weergegeven.
In deze managementreactie wordt ook deze indeling aangehouden. 

 
Juridische factoren
De samenvatting van de adviezen uit het adviesrapport zijn opgenomen in bijlage 1.
Deze adviezen zijn in drie hoofdlijnen opgesplitst:
 
A. het creëren van juridische duidelijkheid over de wettelijke taken
B. het verkennen van mogelijkheden voor marktuitvoering onder NBd-regie
C. het operationaliseren van richtlijngebruik
 
A. Creëren van juridische duidelijkheid over de wettelijke taken
 
De NBd start de volgende vervolgacties:

• In samenspraak met de koepelorganisaties spant de NBd zich actief in om aan alle wegbeheerders een eenduidige interpretatie te geven van artikel 16A van de Wegenverkeerswet. Dit inclusief de memorie van toelichting en de parlementaire behandeling daarvan (gereed Q3 2026). De NBd geeft daarbij duidelijk aan wat zij wel en niet zelf uitvoert via de actuele ProductenDienstenCatalogus op de NBd-website.(actie 1)
• In samenspraak met de koepelorganisaties en het Ministerie van I&W zet de NBd in op aanpassing van de huidige wettekst (art 16A) in de Wegenverkeerswet in het lopende wijzigingstraject van de Wegenverkeerswet (zie ook de Kamerbrief d.d. 15 oktober 2025 met kenmerk IENW/BSK-2025/199742). De doorlooptijd hangt af van het lopende wijzigingstraject. (actie 2)
   
  B. Het verkennen van mogelijkheden voor marktuitvoering onder NBd-regie
   
  De NBd ziet de adviezen die Berenschot hier geeft beter op haar plaats bij het thema Dienstverlening en zal deze daar, verderop in deze memo, behandelen. 
   
  C. Het operationaliseren van richtlijngebruik

  NBd ziet hierin twee dimensies, namelijk op NBd-niveau en op individueel adviseurs/projectniveau.
   
  In geval de dimensie op NBd-niveau heeft de NBd een interne werkgroep Richtlijn. Deze werkgroep bespreekt elke twee weken vraagstukken die adviseurs in de praktijk tegenkomen m.b.t. interpretatie van de Richtlijn Bewegwijzering. Oplossingen worden vastgelegd en actief teruggekoppeld aan adviseurs planvorming. Eventuele voorstellen voor aanpassing van de Richtlijn worden, afhankelijk van de grootte, via een verkorte procedure door CROW in de Richtlijn verankerd of via een Themagroep olv CROW opgepakt om te komen tot aanpassing van de Richtlijn. NBd evalueert regelmatig deze werkwijze en zal bij de eerstvolgende evaluatie de adviezen uit Berenschot hierin een plek geven en de werkwijze van de werkgroep bijstellen als nodig.
   
  In geval het individuele adviseurs/projectniveau heeft de NBd in haar werkproces kwaliteitstoetsing ingebouwd (4-ogen principe) en worden (steeksproefsgewijs) projectevaluaties (incl raadpleging wegbeheerder) uitgevoerd. Dit moet voldoende waarborg zijn dat de Richtlijn juist wordt toegepast.  
   
  Bovenstaande moet extreme interpretaties van de Richtlijnen voorkomen. Meer actie is hier niet nodig.    
   
  Governance
  De samenvatting van de adviezen uit het adviesrapport zijn opgenomen in bijlage 2. Deze adviezen zijn opgesplitst in twee hoofdlijnen:
  A. Verbeter de vertegenwoordiging door en de relatie met de achterban
  B. Versterk de neutrale rol van de NBd
   
  A. Verbeter de vertegenwoordiging door en de relatie met de achterban
   
  De NBd start de volgende vervolgacties:
  Samen met Adviesraad en Stuurgroep worden de rollen van Adviesraad en Stuurgroep en de profielschets van de leden herijkt. (actie 3)
  NBd gaat in gesprek met de Adviesraad over de wijze waarop de adviesraad een grotere rol kan innemen bij de activiteiten van de NBd voor wegbeheerders. Denk hierbij aan het mede bijwonen van regionale wegbeheerdersbijeenkomsten door leden van de Adviesraad en een actievere rol bij de NBd-kennissessies voor wegbeheerders. (actie 4) 

  NBd blijft, zoals nu wordt gedaan, inzetten op actieve communicatie met een eigen huisstijl via o.a. Nieuwsbrieven, kennissessies, het bijwonen van regionale wegbeheerdersbijeenkomsten en social media (LinkedIn). Dit behoeft geen extra actie.   
   
  B. Versterk de neutrale rol van NBd
   
  De NBd start de volgende vervolgacties:
  De NBd maakt met Adviesraad, Stuurgroep en Eigenaar duidelijke afspraken over de wijze waarop de eigenaarsrol, huisbaasrol en opdrachtgeversrol naast elkaar functioneren en waarbij NBd primair een alliantie is van wegbeheerders. Alles staat ten dienste hiervan.
  (actie 5)
   
  NBd onderzoekt op welke wijze de NBd meer los kan komen van haar RWS-imago. Denk hierbij o.a. aan het gebruik van een zichtbaar onafhankelijk email-domein. (actie 6)

  NBd zal voor aanpalende dienstverlening, zoals huisvesting, ICT en juridische advisering gebruik blijven maken van RWS als huisbaas. Dit is praktisch en kostentechnisch aantrekkelijk. Voor de mogelijkheid om door andere alliantiepartners te worden gehuisvest, staat de NBd open. Zolang daarvoor geen aanbod ligt, continueert NBd de noodzakelijke dienstverlening bij RWS.  
   
   
  Dienstverlening / Performance
   
  De samenvatting van de adviezen uit het adviesrapport zijn opgenomen in bijlage 3. Deze adviezen bestaan uit de volgende vier hoofdlijnen:
  A. Verken de mogelijkheden voor marktuitvoering onder NBd-regie
       (in het adviesrapport opgenomen onder ‘Juridische factoren’)
  B. Verbeter de dienstverlening
  C. Formaliseer betrokkenheid
  D. Verken de samenwerking met NDW
   
  A. Verken de mogelijkheden voor marktuitvoering onder NBd-regie
   
  De NBd start de volgende vervolgactie:
  NBd verkent voor de korte en (middel) lange termijn de manier waarop de NBd haar productiecapaciteit voor het opstellen en vaststellen van bewegwijzeringsplannen kan flexibiliseren. Dit om, daar waar mogelijk, de doorlooptijd van aanvraag tot aan oplevering van een bewegwijzeringsplan te verkorten, en in haar planning betrouwbaarder te worden. De Adviesraad heeft wel nadrukkelijk aangegeven om hen als wegbeheerder te blijven ontzorgen, ook in de aansturing van marktpartijen, als dat aan de orde is.
  Besluitvorming in de Stuurgroep wordt voorzien in Q2 2026. (actie 7)
   
  De in het adviesrapport genoemde drie samenwerkingsmodellen tussen markt en NBd/wegbeheerders, de eventuele organisatorische aanpassingen aan NBd-zijde en een set uniforme toetsbare kwaliteitseisen, zullen worden betrokken bij vorengenoemde verkenning. Daarnaast is ook het vergroten van de eigen personele capaciteit bij NBd een optie.  

  De NBd gaat ook door met het implementeren van de verbeteringen in haar werkproces die in de afgelopen twee jaar ontworpen zijn. Dit moet in Q2 2026 zijn geïmplementeerd en in Q3 2026 al de eerste vruchten afwerpen.
   
  B. Verbeter de dienstverlening

  In het adviesrapport zijn hiervoor drie adviezen genoemd:
  Investeren in inhoudsdeskundigheid en samenwerkingsvaardigheden (continu)
  Voldoende personele capaciteit (zie actie hiervoor), en
  Verbetering van werkafspraken met wegbeheerders (lopende actie  is het implementeren van de verbetering van de werkprocessen en de communicatie daarover)
   
  Deze adviezen zijn al opgepakt in lopende activiteiten. Hiervoor is daarom geen extra actie nodig.
   
  Onder het punt ‘Investeren in inhoudsdeskundigheid en samenwerkingsvaardigheden’ wordt extra maatwerk aangeboden. Dit is een extra actie. (actie 8)
   
  Daarnaast investeert de NBd  in het gebruik van kunstmatige intelligentie om het automatisch destilleren van routeringen uit het Nationaal Wegwijzerbestand mogelijk te maken.    
    
  De NBd voegt zelf aan dit item toe dat zij een Kennisklas Bewegwijzering gaat organiseren om zowel op inhoud als proces de samenwerking met wegbeheerders op een hoger plan te brengen en daarmee de dienstverlening verder te verbeteren. (actie 9) Adviesraad en Stuurgroep dragen mede zorg voor deelname door alle wegbeheerders in komende twee jaar. De inhoud van deze kennisklas kan (deels) ook worden ingezet voor gastcollege op (hoge) scholen.