Dertig jaar bouwen aan Zoetermeer: wegbeheerder Martin Haaring blikt terug op bewegwijzering

Na ruim dertig jaar bij de gemeente Zoetermeer neemt Martin Haaring per 1 juni afscheid van zijn werk als wegbeheerder. Daarmee verdwijnt niet alleen een ervaren collega, maar ook een schat aan praktische kennis over verkeer en bewegwijzering. “Toen ik begon, tekenden we borden nog met potlood op papier. Dat contrast met nu is enorm.”

Pen en papier
Martin startte begin jaren ’90 als verkeersonderzoeker in Zoetermeer. “Dat was heel hands-on: telkasten plaatsen, snelheidsmetingen doen, parkeertellingen.” Via een opleiding aan de Verkeersacademie groeide hij door tot verkeersontwerper. Rond 1995 kreeg hij voor het eerst te maken met bewegwijzering. In die tijd deed de gemeente veel zelf. “Er was behoefte aan een bord, dan tekenden we dat uit. Met collega’s bekeken we of het logisch en duidelijk was.”

Zoetermeer was daarin eigenzinnig. Hoewel de meeste wegbeheerders op het gebied van bewegwijzering samenwerkten met de ANWB, koos Zoetermeer ervoor het zelf te doen. Dat veranderde door reorganisaties en kennisverlies. “De samenhang viel weg. En juist bewegwijzering draait om samenhang.”

Na een periode met commerciële partijen en externe adviseurs kwam rond 2015 de Nationale Bewegwijzeringsdienst in beeld. Elke wegbeheerder wordt sindsdien geacht met de NBd samen te werken. Als enige partij kreeg de NBd de wettelijke taak én bevoegdheid om voor alle wegbeheerders bewegwijzeringsplannen op- én vast te stellen namens de minister.

Helikopterview
In het begin vroeg Martin zich af wat die partij zou betekenen voor Zoetermeer. Al vrij snel ontdekte hij dat de NBd iets heeft, wat voor individuele wegbeheerders lastig te bereiken is: overzicht. “Ons gezichtsveld houdt min of meer op bij de gemeentegrens, de NBd heeft écht een helikopterview”, vertelt hij. Martin herinnert zich dat het voor 2015 nog weleens mis ging. “Bijvoorbeeld met oude fietsbewegwijzering richting Rotterdam. Bij het passeren van de grens met Gemeente Lansingerland hield de bewegwijzering op.”

Een ander mooi voorbeeld vindt hij de fietsbewegwijzering in Zoetermeer. “Ons oude systeem stamde uit de jaren ‘80 en was gedateerd. We kwamen met het idee om een fietsring om het centrum te maken, die alle routes en bestemmingen binnen en buiten Zoetermeer verbindt. Samen met de NBd hebben we dit uitgewerkt naar een intuïtieve en samenhangende ring waar je makkelijk je weg vindt.”

“Sober en efficiënt”
“Het kiezen van de doelen op wegwijzers lijkt misschien een detail, maar het is precies daar waar het ingewikkeld wordt,” zegt Martin. Ruimte op borden is immers beperkt, regelgeving is strikt en herkenbaarheid cruciaal.

Dat bleek bijvoorbeeld toen het ziekenhuis in Zoetermeer een andere naam kreeg: HagaZiekenhuis Zoetermeer. “Ze wilden hun volledige naam terugzien op de bewegwijzering, waarop ik besloot eerst met de NBd te bellen”, herinnert Martin zich. “Onze vaste adviseur planvorming stelde voor om het te beperken tot ‘Haga’, in combinatie met het ziekenhuispictogram. Zo gebeurde het ook in Den Haag, waar een andere vestiging van Haga zit. Het is sober en efficiënt en levert rust en ruimte op.”

Diezelfde pragmatische aanpak gold ook bij Sweet Lake Wellness. Commerciële bestemmingen zijn gevoeliger voor naamswijzigingen dan publieke bestemmingen. “De NBd adviseerde de bestemming niet op reguliere bewegwijzering te benoemen. Beter is om hiervoor eenvoudige routeborden te gebruiken die je eenvoudig aanpast. Dat soort afwegingen maak je samen. Het fijne is dat je kunt bellen en hardop kunt sparren”, aldus Martin.

Tegelijk is Martin ook kritisch. “De doorlooptijden zijn soms lang. Tussen het bewegwijzeringsplan en uitvoering kan jaren inzitten. Ik snap het, capaciteitsdruk speelt overal, maar het blijft een aandachtspunt. Vorig jaar is een nieuwe rotonde aangelegd waar nog altijd de wegwijzer mist.”

Met zijn pensioen per 1 juni sluit Martin een werkzame periode van ruim dertig jaar af. Een loopbaan waarin hij Zoetermeer zag groeien, veranderen en professionaliseren. “Ik heb het geluk gehad om lang aan dezelfde stad te mogen bouwen,” zegt hij. Dat deed hij met voldoening. Nu breekt een nieuwe fase aan met meer tijd voor andere dingen — en een stad die hij met een gerust gevoel achterlaat.